Vượt qua tâm lý, tâm trạng vùng miền, để hướng tới tư duy chung – “Đất nước là quê hương”

Thực hiện Kết luận 157-KL/TW của Bộ Chính trị về sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính, Bộ Chính trị yêu cầu hoàn tất sắp xếp cấp xã trước 15/7, cấp tỉnh trước 15/8/2025. Thực hiện chủ trương tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp sẽ có những ảnh hưởng không nhỏ đến tâm tư và suy nghĩ của các cán bộ, đảng viên và quần chúng Nhân dân. Nhưng những thay đổi ấy cũng vì mục đích chung là toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta cùng hướng tới sự phát triển vững mạnh của Việt Nam trong tương lai.

 

Yếu tố cốt lõi để thực hiện thành công chủ trương chính là tinh thần đoàn kết, đoàn kết toàn dân tộc, thấm nhuần chủ trương này của Đảng, quân và dân thấu hiểu chỉ cần là Việt Nam, nơi đâu cũng là quê hương.

 

Đứng trước tình hình phát triển đất nước hiện nay việc sáp nhập các đơn vị hành chính là yêu cầu cấp thiết, nhằm khắc phục những vấn đề chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị; bảo đảm các hoạt động diễn ra thông suốt, hiệu lực hiệu quả, từ đó nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

 

Trong chỉ đạo thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 11, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu chúng ta phải xác định đây là cuộc cách mạng về sắp xếp bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính và cải cách đổi mưới để phát triển đất nước. Cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy nhằm giải quyết những vấn đề tồn đọng về tổ chức bộ máy nhà nước, tinh gọn, sắp xếp, tổ chức lại đơn vị, khắc phục những tổ chức trung gian cồng kềnh, đảm bảo hiệu quả trong quá trình hoạt động.

 

Việc thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức lại đơn vị hành chính và xây dựng chính quyền địa phương 02 cấp là chủ trương xuất phát từ tầm nhìn chiến lược phát triển đất nước lâu dài. Thực hiện sáp nhập các đợn vị hành chính dựa trên các tiêu chí về diện tích, dân số, truyền thống lịch sử, văn hóa, dân tộc, kinh tế, chính trị, quốc phòng an ninh, đã được cân nhắc phù hợp với tình hình thực tiễn Việt Nam. Bên cạnh đó, việc thống nhất tên đơn vị hành chính cấp tỉnh cũng được cân nhắc đến yếu tố lịch sử, địa lý và hạ tầng, sẽ không có sự ưu ái đặc biệt cho một địa phương nào vì lợi ích cá nhân, đây là vấn đề quan trọng ảnh hưởng đến sự phồn vinh của quốc gia, dân tộc mọi lợi ích chung đều được đặt lên trên hết, lên trên lợi ích các nhân. Đây được xem là cuộc sắp xếp hành chính lớn nhất từ trước đến nay trên phạm vi cả nước, tắc động mạnh đến đời sống kinh tế và xã hội của nhân dân. Chính vì thế, cuộc cách mạng sáp nhập các cấp mang lại nhiều lợi ích cho sự phát triển bền vững của đất nước ta.

 

Thứ nhất, tinh gọn bộ máy nhà nước nhằm nâng cao hiệu lực hiệu quả trong việc tổ chức và hoạt động các đơn vị hành chính, giải quyết những khó khăn chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ thời gian qua chưa được khắc phục. Tăng cường hiệu quả sử dụng nguồn lực, sáp nhập các đơn vị hành chính, quy mô hoạt động mở rộng, cùng với đó tận dụng nguồn nhân lực và vật lực, có nhiều kế hoạch, sáng tạo trong việc vận hành và tổ chức quy hoạch phát triển, tối ưu hóa nguồn cơ sở hạ tầng và dịch vụ công phục vụ cho hoạt động của nhà nước ngày càng hiệu quả.

Thứ hai tinh giảm bộ máy nhà nước; sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính sẽ góp phần tiết kiệm được khoản ngân sách to lớn, điều này đồng nghĩa ngân sách nhà nước sẽ được sử dụng hiệu quả nhằm phục vụ phát triển kinh tế – xã hội. Biểu hiện là mới đây, Bộ Chính trị thống nhất cao chủ trương thực hiện mạnh mẽ, quyết liệt, nhanh chóng hơn nữa các nội dung của nghị quyết 18 trong năm 2025, Bộ Chính trị quyết định thực hiện miễn toàn bộ học phí cho học sinh từ mầm non đến hết trung học phổ thông công lập trên phạm vi cả nước.

Thứ ba, tạo ra cơ hội phát triển kinh tế trên phạm vi cả nước, thuận lợi hơn trong việc đầu tư phát triển cả về vật chất và con người, thu hút nhiều dự án đầu tư lớn, thức đẩy sự phát triển ổn đỉnh của địa phương. Từ đó nâng cao đời sống cho người dân, giúp các địa phương vùng sâu, vùng xa có nhiều cơ hội tiếp cận với sự phát triển của đất nước, thụ hưởng các dịch vụ công tiến tiến, cải thiện chất lượng đời sống, quan tâm nhiều hơn đến giáo dục và sức khỏe, nhiều cơ sở giáo dục và y tế được chú trọng đầu tư xây dựng, đảm bảo về sức khỏe và học tập cho người dân.

 

Tuy việc sáp nhập các đơn vị hành chính, tinh gọn bộ máy và tinh giảm đội ngũ cán bộ mang lại nhiều lợi ích rõ rệt, song vẫn còn đó những trăn trở, lo lắng từ đội ngũ cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Không ít người vẫn mang nặng tâm lý vùng miền, băn khoăn về những tác động lâu dài của việc sáp nhập tỉnh trong bối cảnh hội nhập và phát triển tương lai.

Thứ nhất, họ lo ngại về sự khác nhau giữa các vùng miền, văn hóa của từng tỉnh, mỗi vùng miền đều có đặc trưng riêng về văn hóa, phong tục, tập quán và ngôn ngữ. Việc sáp nhập có thể gây trở ngại và bất đồng trong thói quen sinh hoạt của người dân, sẽ có những nét văn hóa được phát huy, có những nét văn hóa sẽ bị mai mọt, làm mất đi bản sắc văn hóa riêng biệt của từng vùng, từ đó làm giảm đi giá trị văn hóa của mỗi vùng miền. Đối với những đồng bào dân tộc thiểu số nơi có những văn hóa, ngôn ngữ dặc trưng sẽ bị xóa nhòa trong quá trình hội nhập và phát triển đất nước xóa nhòa sẽ dẫn đến sự chia rẻ, thiếu đoàn kết sau khi sáp nhập tỉnh.

Thứ hai, lo ngại về việc bất công trong quá trình phát triển, không công bằng trong việc phân bổ tài nguyên và ngân sách, những vùng phát triển mạnh sẽ được ưu tiên quan tâm đến cơ sở hạ tầng, đời sống của nhân dân. Những khu vực vốn có tiềm năng phát triển mạnh, nay càng có nhiều cơ hội hơn, khi có thể nhận đưcọ nhiều sự chú ý, ưu ái về nguồn nhân lực, cơ sở hà tầng, tài nguyên và vốn đầu tư. Những vùng vốn có sự hạn chế về phát triển kinh tế sẽ bọ bỏ quên, không nhận được sự quan tâm và có thể bị bỏ lại so với các vùng khác.

Thứ ba, sợ ảnh hưởng đến quyền lợi của địa phương, do việc sáp nhập hai hay nhiều tỉnh sẽ thống nhất tên và trụ sở hành chính, người dân ở khu vực ít phát triển sẽ cảm thấy quê hương của họ không còn được nhắc đến sau khi hoàn thành việc sắp xếp các đơn vị hành chính, sẽ hạn chế những quyền lợi trong việc thực hiện quyền dân chủ, chỉ vùng phát triển trọng tâm được chú ý và chiếm ưu thế. Chính vì thế những tâm tư của người dân ngày càng tăng cao, dẫn đến những cản trở trong việc tư duy, hướng tới tầm nhìn rộng lớn.

 

Việc sáp nhập đơn vị hành chính là một bước đi táo bạo, mang tính đột phá trong công cuộc cải cách hành chính, hướng tới mục tiêu tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong quản lý nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội toàn diện. Tuy nhiên, thành công của chủ trương này phụ thuộc vào việc tháo gỡ những rào cản tâm lý vùng miền, vốn xuất phát từ nỗi lo mai một bản sắc văn hóa, bị lãng quên về “quê hương” theo tỉnh của người dân. Qua phân tích, bài viết đã chỉ rõ: Để vượt qua thách thức, cần kết hợp đồng bộ các giải pháp từ bảo tồn di sản văn hóa đa dạng, thiết lập cơ chế phân bổ công bằng, đến duy trì danh tính địa phương thông qua tên gọi và quyền dân chủ cơ sở. Những nỗ lực này không chỉ giúp gìn giữ truyền thống mà còn biến sự khác biệt thành sức mạnh đoàn kết, hướng tới tư duy chung “đất nước là quê hương”.

 

Do vậy, mỗi công dân Việt Nam – bằng ý thức trách nhiệm và tinh thần chủ động, cần trở thành cầu nối tuyên truyền, thúc đẩy sự đồng thuận xã hội. Các cơ quan, tổ chức phải phát huy sức mạnh tập thể, tạo cơ chế phản biện minh bạch, lắng nghe nguyện vọng nhân dân. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý và giám sát sẽ góp phần nâng cao tính dân chủ, xóa bỏ định kiến về “quê anh, quê tôi”.

 

Hướng về tương lai, thành công của chủ trương sáp nhập các đơn vị hành chính không chỉ được đo lường bằng hiệu quả kinh tế, mà còn được khẳng định qua sự gắn kết ngày càng bền chặt trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Khi mỗi công dân đều nhận thức rõ rằng lợi ích quốc gia là tối thượng, Việt Nam sẽ tự tin tiến bước trên con đường hội nhập và phát triển bền vững. Đây không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước, mà còn là nghĩa vụ thiêng liêng của toàn thể Nhân dân – vì một đất nước thống nhất, giàu mạnh, nơi “mỗi tấc đất, mỗi con người đều là máu thịt của Tổ quốc”.